Η ΑΡΚΟΥΔΑ ΤΩΝ ΣΠΗΛΑΙΩΝ

Μην σας ξεγελάει η φωτογραφία και το μέγεθος της αρκούδας. Το θήραμα δεν είναι ο άνθρωπος των σπηλαίων αλλά η κατά πολύ μεγαλύτερή του αρκούδα των σπηλαίων. Η Αρκούδα των σπηλαίων με το επιστημονικό όνομα Ursus Spelaeous είναι ένα είδος που σήμερα έχει εκλείψει και πιθανότατα αυτό οφείλεται στον άνθρωπο. Αν και τα ίχνη της φτάνουν μέχρι το πλειόκαινο (1.5 εκατομμύρια πριν την σημερινή εποχή), εμφανίστηκε σε μεγάλους πληθυσμούς στην Ευρώπη κυρίως κατά το πλειστόκαινο πριν από 300.000 χρόνια περίπου, έφτασε στην ακμή της πριν από 80.000 χρόνια και εξαφανίστηκε πριν από 10.000 χρόνια κατά την τελευταία εποχή των πάγων.

Η τελευταία τους παρουσία εντοπίζεται περίπου πριν από 18.720 χρόνια στα Πυρηναία Ορη, στα σύνορα μεταξύ Γαλλίας και Ισπανίας, όπως και στην βόρεια Ιταλία Ονομάστηκε αρκούδα των σπηλαίων γιατί απολιθώματά της εντοπίζονται σχεδόν αποκλειστικά μέσα σε σπήλαια, σε αντίθεση με την καφέ αρκούδα που χρησιμοποιούσε τις σπηλιές μόνο κατά την διάρκεια της χειμέριας νάρκης.

Η Αρκούδα των σπηλαίων ήταν  κατά βάση χορτοφάγος, η διατροφή της περιελάμβανε ρίζες, χόρτα, βότανα, φράουλες, μέλι και περιστασιακά μικρά θηλαστικά.
Ηταν περίπου 30% μεγαλύτερη από την καφέ αρκούδα και η πιο χαρακτηριστική ανατομική διαφορά ήταν ότι το μέτωπό της είχε πολύ μεγαλύτερη κλίση από αυτό της καφέ αρκούδας.
Αν και φαίνεται ότι ο πληθυσμός τους ήταν κυρίως στην Δυτική Ευρώπη ωστόσο έχουν βρεθεί απολιθώματα των οστών της σε σπήλαια όλης της Ευρώπης (μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται και αρκετά σπήλαια στην Ελλάδα). Τα απολιθώματα που έχουν βρεθεί ως τώρα, αντιστοιχούν σε περισσότερες από 10.000 αρκούδες. Από την εξέταση των απολιθωμάτων αυτών γνωρίζουμε σήμερα αρκετές λεπτομέρειες για την ανατομία και την συμπεριφορά της. Από τα οστά των ποδιών της συμπεραίνεται ότι το βάρος της αρκούδας ήταν από 400 έως 700 κιλά, με τα αρσενικά να έχουν διπλάσιο περίπου βάρος από τα θηλυκά. Το κρανίο ήταν μεγάλο (σημαντικά μεγαλύτερο από αυτό της καφέ αρκούδας) με δυνατά σαγόνια.

Η εικόνα συμπληρώνεται με μικρά αυτιά, όπως έχει φανεί από βραχογραφίες που έχουν βρεθεί.  Στην φωτογραφία φαίνεται η διασπορά της αρκούδας των σπηαλίων στην Ευρώπη σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα ευρήματα.

Στην ενότητα ΑΡΘΡΑ μπορείτε να διαβάσετε ανακοίνωση της Δρ. Παλαιοντολογίας κος Ευαγγελίας Τσουκαλά στα πλαίσια του 3ου Συμποσίου Αρχαιολογίας Γεωλογίας και Παλαιοντολογίας Σπηλαίων για Τεταρτογενείς Πανίδες από σπήλαια της Μακεδονίας στην οποία αναφέρεται νέος εντοπισμός απολιθωμένων οστών και γαλακτικών οστών της αρκούδας των σπηαλίων, στο σπήλαιο των Λουτρών Αριδαίας.